Basishemelwaterplan

Op 31 mei 2021 keurde de gemeenteraad het basishemelwaterplan voor Hoogstraten goed.

Waarom een basishemelwaterplan

Hoogstraten heeft op veel plaatsen nog gemengde riolering. Dit wil zeggen dat afvalwater en hemelwater samen worden afgevoerd naar het waterzuiveringsstation. Daardoor krijgt de waterzuiveringsinstallatie verdund afvalwater te verwerken en verloopt de zuivering minder efficiënt. Daarnaast leidt een gemengd rioolstelsel bij hevige regenval tot het overstorten van vervuild hemelwater naar grachten en waterlopen en soms tot overlast door overstromingen.

De gemengde rioolstelsels, de verstedelijking en de alsmaar toenemende verharding dragen bij tot een verminderde aanvulling van de grondwatertafel, wat verdroging met schade voor landbouw en natuur en een verminderde beschikbaarheid van grondwater voor drinkwaterproductie tot gevolg heeft.

Deze uitdagingen worden nog eens versterkt door de klimaatverandering. We worden geconfronteerd met een wijzigend neerslagpatroon. Voor Vlaanderen houdt dit in dat er meer neerslag verwacht wordt in de winter en minder in de zomer. Daarnaast neemt ook de intensiteit van de buien toe, waardoor buien met korte en intense neerslag worden afgewisseld door langere, drogere periodes.

Het basishemelwaterplan is een gebiedsdekkende visie. Het geeft ons houvast over hoe we vandaag en in de toekomst moeten omgaan met hemelwater afkomstig van zowel verharde als onverharde oppervlakten. Met het basishemelwaterplan willen we de kwaliteit van het oppervlaktewater verbeteren, de negatieve gevolgen van overstromingen en droogte beperken en de daling van de grondwatertafel verminderen.

Gedragen visie voor de toekomst

Een eerste basisprincipe om deze uitdagingen aan te gaan, is het scheiden van afvalwater en hemelwater. Hierbij wordt voorzien in afzonderlijke afvoer voor afvalwater (droogweerafvoer of DWA) en hemelwater (regenwaterafvoer of RWA).

Een tweede basisprincipe is het inzetten op een brongerichte aanpak voor dit hemelwater. Waarbij, in deze volgorde, ingezet wordt op het vermijden van verharding door bijvoorbeeld het ontharden van bestaande verharde oppervlakten, het opvangen en hergebruiken van hemelwater, het infiltreren, het bufferen en vertraagd afvoeren en in laatste instantie het lozen op een voorziening voor regenwaterafvoer.

Met deze basisprincipes van het hemelwaterplan willen we de verschillende uitdagingen aanpakken. Dat kan zijn voor een specifiek knelpunt of binnen een project of voor een specifiek gebied. Er wordt rekening gehouden met aspecten zoals ondergrond, aanwezigheid en type van het rioolstelsel, reliëf, mate van verstedelijking, type bebouwing, ….

Het basishemelwaterplan laat ons toe om onze visie af te stemmen met projecten binnen andere beleidsdomeinen, zoals ruimtelijke ordening, groenvoorziening … Daardoor is het mogelijk om de principes van het vrijwaren van de open ruimte te combineren met het principe van ruimte voor water.

Het basishemelwaterplan vormt voor stad Hoogstraten een beslissingsondersteunend instrument en een leidraad voor het gericht ontwerpen van ontwikkelingen en van wegen- en rioleringswerken.

De Vlaamse Regering wil met de Blue Deal de strijd tegen droogte en waterschaarste opvoeren, en vraagt de opmaak van een basishemelwaterplan vanaf 2024 als voorwaarde voor de subsidiering van watergerelateerde projecten zoals rioleringsprojecten, onthardingsprojecten, ….